Of u nu kozijnen laat vervangen, een offerte aanvraagt of met een aannemer overlegt over een verbouwing — de kans is groot dat er termen vallen die niet iedereen op dezelfde manier gebruikt. "Ik wil een nieuw raam" klinkt eenvoudig, maar bedoelt u het volledige kozijn inclusief het bewegende deel? Of alleen het vleugel? En wat is nu precies de dagmaat? We leggen het stap voor stap uit.
De vier kernbegrippen
Het kozijn is het vaste, rechthoekige frame dat in de muuropening is bevestigd. Het kozijn draagt het gewicht van de constructie boven de opening, houdt de beglazing of het beweegbare raamvleugel op zijn plek en vormt de aansluiting tussen de buitengevel en het interieur. Het kozijn beweegt niet — het is altijd vast.
Het raam — ook wel raamvleugel of vleugel genoemd — is het beweegbare deel dat in het kozijn hangt. Het raam kan worden geopend (draai, kiep, schuif) of vast zitten. In de volksmond wordt "raam" vaak gebruikt voor het geheel van kozijn plus vleugel, maar technisch gezien is het raam alleen het bewegende deel.
Een vast licht is een glasvlak dat direct in het kozijn is gezet, zonder beweegbaar raamvleugel. Het glas zit vast — er is geen mogelijkheid om te openen. Vaste lichten worden veel toegepast naast of boven draaiende delen, of als volledig vast kozijn voor een maximaal glasoppervlak en een strakke uitstraling.
Een deurkozijn werkt op hetzelfde principe als een raamkozijn, maar is ontworpen voor een deurvleugel in plaats van glas of een raamvleugel. Buitendeuren worden doorgaans gemaakt van aluminium of kunststof met een geïsoleerde kern. Het kozijn zelf is in principe gelijk aan een raamkozijn — het verschil zit in de hoogte, de drempelconstructie en het hang- en sluitwerk.
De anatomie van een kozijn
Een kozijn bestaat uit meerdere onderdelen die elk een eigen naam en functie hebben. Hieronder een overzicht van de meest gebruikte termen, aan de hand van een schematische doorsnede.
Dagmaat, kozijnmaat en glasmaat
Bij het bestellen van kozijnen zijn drie maten relevant — en het is cruciaal dat u de juiste opgeeft. De meest gemaakte fout is het verwisselen van dagmaat en kozijnmaat.
Dagmaat
De dagmaat is de vrije opening in de muur — de ruimte die overblijft nadat de muurconstructie is voltooid. Dit is de maat die u opmeet en doorgeeft aan de kozijnleverancier. De dagmaat is altijd groter dan het kozijn zelf, omdat er rondom speling nodig is voor montage en afdichting — doorgaans 10 tot 15 mm per zijde.
Kozijnmaat
De kozijnmaat is de buitenmaat van het kozijnframe zelf. Deze is altijd iets kleiner dan de dagmaat. Bij Schiekozijn adviseren wij u om de kozijnmaat een centimeter kleiner te maken dan de dagmaat, echter dit zal per aannemer kunnen verschillen wat de voorkeur is. Geef dus altijd de kozijnmaat op, niet de dagmaat.
Glasmaat
De glasmaat is de maat van het glasblad zelf — altijd kleiner dan de kozijnmaat vanwege het profiel rondom. De glasmaat wordt door ons intern berekend op basis van het kozijn en het profielsysteem. U hoeft hier als opdrachtgever niets voor aan te leveren.
Meet bij het opmeten van kozijnen altijd de dagmaat op drie punten: links, midden en rechts (voor de breedte) en boven, midden en onder (voor de hoogte). Neem de kleinste maat als maatgevend. Lees meer over correct opmeten in ons artikel over kozijnen op maat: hoe werkt het opmeten?
Openingsvormen: vast, draaikiep en schuif
Een kozijn kan verschillende openingsvormen hebben. Dit bepaalt hoe het raamvleugel beweegt — of het überhaupt beweegt. De openingsvorm is een van de eerste keuzes die u maakt bij het bestellen van kozijnen.
Waarom maakt het onderscheid uit?
Het correct gebruiken van de terminologie is niet alleen een kwestie van precisie — het heeft directe gevolgen voor de juistheid van uw offerte en de uiteindelijke levering.
- Bij het opmeten — wie de dagmaat opgeeft in plaats van de kozijnemaat, krijgt een kozijn dat te groot is voor de opening.
- Bij het specificeren — wie "een raam" bestelt zonder duidelijk te maken of het om een vast licht, een draaikiep of een schuifraam gaat, krijgt mogelijk niet wat hij verwacht.
- Bij het vergelijken van offertes — leveranciers die andere begrippen gebruiken of maten anders interpreteren, kunnen offertes opleveren die niet vergelijkbaar zijn.
- Bij vergunningsaanvragen — gemeenten gebruiken specifieke terminologie in bouwtekeningen en omgevingsvergunningen. Wie de termen kent, communiceert beter met architecten en aannemers.
Bij het aanvragen van een offerte bij Schiekozijn geeft u per kozijn de kozijnmaat op, het gewenste materiaal, de openingsvorm en eventuele bijzonderheden. Wij maken de offferte met alle details zoals de glasmaat en alle technische details intern. Twijfelt u over de maatvoering of terminologie? Onze medewerkers helpen u graag verder — ook via de offerte-aanvraag op onze website.
SamengevatHet kozijn is het vaste frame in de muur. Het raam is het beweegbare vleugel dat in het kozijn hangt. Een vast licht heeft geen bewegend deel. De dagmaat is de vrije opening in de muur — dit is de maat die u altijd opgeeft bij een bestelling minus de aftrek die u prettig vindt. De openingsvorm — vast, draaikiep of schuif — bepaalt hoe het raamvleugel beweegt en is een van de eerste keuzes bij het bestellen van kozijnen. Met deze basiskennis communiceert u duidelijker met leveranciers, aannemers en gemeenten.